W środę 12 sierpnia mieszkańcy Tychów będą mogli obserwować głębokie częściowe zaćmienie Słońca. W kulminacyjnym momencie Księżyc przesłoni około 70 proc. jego tarczy. Zjawisko zakończy się wraz z zachodem Słońca.
Będzie to najgłębsze częściowe zaćmienie Słońca widoczne w Polsce od 11 sierpnia 1999 roku. Całkowitą fazę tegorocznego zjawiska będzie można obserwować m.in. na części Grenlandii, Islandii i Hiszpanii oraz na niewielkim obszarze Portugalii. W Polsce zaćmienie będzie widoczne wyłącznie jako częściowe.
Stopień przesłonięcia tarczy słonecznej będzie zależał od lokalizacji. Na zachodzie kraju Księżyc zasłoni nawet około 85 proc. Słońca, w Warszawie około 79 proc., natomiast w Tychach – około 70 proc.
O której obserwować zaćmienie w Tychach?
Zaćmienie rozpocznie się w rejonie Tychów około godz. 19.18. Największa widoczna faza nastąpi około godz. 19.59. Zakryte będzie wtedy około 69,96 proc. powierzchni tarczy słonecznej. Około godz. 20.08 Słońce schowa się za horyzontem, pozostając nadal częściowo przesłonięte.
Słońce będzie znajdowało się bardzo nisko nad północno-zachodnim horyzontem. Do obserwacji należy więc wybrać miejsce z możliwie szerokim i niezasłoniętym widokiem. Budynki, drzewa oraz nawet niewielkie wzniesienia mogą uniemożliwić zobaczenie zjawiska.
Dobrym punktem obserwacyjnym może być rozległa łąka, skraj pola, okolica jeziora lub niewielkie wzniesienie z odsłoniętym widokiem w kierunku północno-zachodnim.
Słońce przybierze kształt sierpa
W najbardziej widowiskowej fazie tarcza Słońca będzie przypominała wyraźny sierp. Ze względu na niskie położenie nad horyzontem może przybrać pomarańczową lub czerwonawą barwę. Będzie to jednak zależało od zachmurzenia oraz warunków panujących w atmosferze.
Wraz z postępem zaćmienia światło słoneczne może wyraźnie osłabnąć i nabrać nietypowego charakteru. Nie należy jednak spodziewać się ciemności porównywalnej z nocą.
Jak bezpiecznie obserwować zaćmienie?
Z Tychów nie będzie widoczna faza całkowita, dlatego przez cały czas trwania zjawiska konieczna jest ochrona wzroku. Do bezpośredniej obserwacji należy używać okularów zaćmieniowych lub ręcznych filtrów zgodnych z normą ISO 12312-2.
Odpowiednie filtry trzeba wcześniej sprawdzić. Nie powinny być porysowane, przedziurawione ani rozdarte. Zwykłe okulary przeciwsłoneczne – nawet kilka par nałożonych na siebie – nie zapewniają ochrony.
Do obserwacji nie należy używać również okopconego szkła, płyt CD i DVD, klisz fotograficznych ani zdjęć rentgenowskich. Bezpieczną alternatywą jest obserwacja pośrednia, np. za pomocą projektora otworkowego, który pozwala wyświetlić obraz Słońca na kartce lub innej powierzchni.
Lornetki, teleskopy i aparaty wymagają specjalnego filtra słonecznego zamontowanego przed układem optycznym. Nie wolno patrzeć przez takie urządzenia, zakładając jedynie okulary zaćmieniowe – skupione promienie mogą uszkodzić filtr i doprowadzić do poważnego urazu wzroku.
Jak sfotografować zaćmienie?
Aparat fotograficzny również powinien zostać wyposażony w odpowiedni filtr słoneczny zamontowany przed obiektywem. Dotyczy to całego okresu, w którym widoczna będzie choćby część tarczy Słońca. Skierowanie niezabezpieczonego teleobiektywu w stronę Słońca może uszkodzić zarówno obiektyw, jak i aparat.
Fotografowanie smartfonem może być trudniejsze ze względu na szerokokątne obiektywy i niewielki rozmiar tarczy Słońca w kadrze. Pomóc może aparat wyposażony w zoom optyczny, jednak także przed obiektywem telefonu należy umieścić specjalistyczny filtr słoneczny. Cyfrowe przybliżenie nie zapewni takiej jakości jak obiektyw o dłuższej ogniskowej.
W nocy maksimum Perseidów
Zaćmienie nie będzie jedyną atrakcją astronomiczną tego dnia. W nocy z 12 na 13 sierpnia przypadnie maksimum aktywności Perseidów. Warunki do obserwowania meteorów mają być szczególnie korzystne, ponieważ 12 sierpnia przypada nów Księżyca, którego blask nie będzie rozjaśniał nieba.
Najlepszych warunków do wypatrywania „spadających gwiazd” należy szukać z dala od miejskiego oświetlenia, szczególnie w późniejszych godzinach nocnych oraz przed świtem.