Stres przed sprawdzianem, nocne zakuwanie, telefon w dłoni co kilka minut i poczucie, że czasu wciąż jest za mało. Ten scenariusz zna dziś większość uczniów. Właśnie z takich doświadczeń zrodził się projekt „mindyourmind”, który realizują uczennice IV Liceum Ogólnokształcącego z Zespołu Szkół nr 1 im. Gustawa Morcinka w Tychach. Ich pomysł to nie tylko szkolne zadanie, ale realna próba odpowiedzi na jeden z najpoważniejszych problemów współczesnej edukacji: brak umiejętności skutecznego uczenia się i zarządzania czasem.
Projekt „mindyourmind” powstaje w ramach ogólnopolskiej olimpiady „Zwolnieni z Teorii” – programu, który zachęca młodych ludzi do tworzenia własnych projektów społecznych. Uczestnicy nie uczą się tu definicji z podręcznika, ale działają w praktyce: diagnozują problem społeczny, planują działania, współpracują w zespole i biorą odpowiedzialność za efekty. To właśnie za realne kompetencje, takie jak praca projektowa, komunikacja czy zarządzanie czasem, uczniowie zdobywają w olimpiadzie certyfikaty cenione także na rynku pracy.
Jak zrobić to skutecznie?
Autorki projektu zauważają, że choć nauka jest nieodłączną częścią życia, szkoła rzadko uczy jak się uczyć. Efekt? Długie godziny spędzone nad książkami, szybkie zapominanie materiału i narastający stres, który coraz częściej odbija się na zdrowiu młodych ludzi.
Z przeprowadzonej przez uczennice ankiety wynika, że aż 50 procent badanych bardzo często odczuwa negatywny wpływ stresu szkolnego na organizm. Bezsenność, bóle głowy i brzucha, problemy z cerą czy chroniczne zmęczenie stają się codziennością. Tymczasem – jak podkreślają twórczynie „mindyourmind” – umiejętność uczenia się to kompetencja na całe życie, kluczowa także w przyszłej pracy zawodowej.
Jednym z tematów, który nie sposób dziś pominąć są rozpraszacze, zwłaszcza smartfony.
– To prawda, że dziś mierzymy się z wieloma rozpraszaczami, nie tylko w czasie nauki czy pracy, ale nawet w trakcie oglądania telewizji. Są to przede wszystkim telefony. W ramach naszych działań oczywiście szukamy skutecznych sposobów, aby ograniczyć bezcelowe sięganie po nie i scrollowanie. Istnieją naprawdę dobre aplikacje, dzięki którym można nałożyć sobie samodzielnie limity, a czasem wystarczy przenieść telefon do innego pomieszczenia – mówią uczennice.
Wśród proponowanych metod nauki pojawia się także dobrze znana, ale wciąż niedoceniana Technika Pomodoro.
– Jedną z najskuteczniejszych metod jest Technika Pomodoro. Długotrwałe siedzenie nad książkami wcale nie sprawi, że więcej zapamiętamy. Zgodnie z tą techniką, naukę należy podzielić na 25-minutowe sesje, które przerywane są 5 minutami odpoczynku. Ludzki mózg jest naturalnie przystosowany właśnie do około 25 minut skupienia. Po upłynięciu tego czasu należy oderwać się od nauki, przejść się po mieszkaniu czy zrobić herbatę. Po krótkiej przerwie będziemy gotowi, by realnie przyswoić kolejną dawkę wiedzy – tłumaczą.
Jak się okazuje, taka przerwa działa nie tylko podczas nauki, ale też w pracy i przy innych zadaniach wymagających intensywnego myślenia.
Wiedza dostępna od ręki
Projekt „mindyourmind” opiera się na regularnych działaniach. Dwa razy w tygodniu na kanałach w mediach społecznościowych pojawiają się krótkie filmiki edukacyjne, w przystępny sposób tłumaczące, jak działa mózg, jak planować naukę i jak dbać o koncentrację. Uczennice planują także spotkania w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych, podczas których będą rozmawiać z rówieśnikami o efektywnych i przyjemnych metodach uczenia się.
Ich cel jest jasny: mniej stresu, więcej spokoju, czasu i realnych umiejętności.
Znaczenie projektu podkreśla także opiekunka grupy, nauczycielka z tyskiego „Morcinka”, Anna Kubok:
– System nauczania jest nastawiony na efekty, ale nie przygotowuje uczniów do tego, jak je osiągać. Materiał jest obszerny, czasu mało, a cała reszta spada na ucznia. Skąd ma on wiedzieć, jak skutecznie przyswoić taki natłok informacji? Dziewczyny wykonują naprawdę rzetelną i potrzebną pracę – coś, co może ułatwić życie każdemu z nas. Potrzebne są jednak zmiany systemowe, które suchą teorię zamienią w realne działanie. Prace projektowe to przyszłość edukacji i droga do bardziej efektywnej nauki – podkreśla.
Gdzie śledzić projekt?
Rolki o konkretnych metodach nauki i codziennej pracy zespołu można znaleźć w mediach społecznościowych – przede wszystkim na TikToku, Instagramie oraz Facebooku pod nazwą mindyourmind. To tam tyska młodzież pokazuje, że uczenie się nie musi oznaczać frustracji, a wiedza o własnym mózgu może stać się jednym z najcenniejszych szkolnych „przedmiotów”.