Przy Lampie Górniczej na osiedlu A w Tychach odbyły się uroczystości upamiętniające 44. rocznicę wprowadzenia stanu wojennego oraz pacyfikacji Kopalni Węgla Kamiennego „Wujek”. Wydarzenie zgromadziło mieszkańców miasta, przedstawicieli instytucji kultury, środowisk górniczych oraz osoby, dla których pamięć o grudniu 1981 roku pozostaje ważnym elementem lokalnej i narodowej historii.
Uczestnicy obchodów oddali hołd ofiarom represji komunistycznych, przypominając dramatyczne wydarzenia zapoczątkowane w nocy z 12 na 13 grudnia 1981 roku. Wówczas władze PRL wprowadziły stan wojenny, zawieszając działalność związków zawodowych i organizacji społecznych, ograniczając swobody obywatelskie oraz podporządkowując kluczowe sektory gospodarki rygorom wojskowym. Społeczeństwo dotknęły m.in. godzina milicyjna, zerwanie łączności telefonicznej, cenzura korespondencji i ograniczenia w podróżowaniu.
Represje wywołały falę strajków w zakładach pracy w całym kraju, w tym także na Górnym Śląsku. Najtragiczniejszy przebieg miała pacyfikacja kopalni „Wujek” w Katowicach 16 grudnia 1981 roku, kiedy w wyniku działań wojska i milicji zginęło dziewięciu górników, a kilkudziesięciu zostało rannych. Wśród ofiar śmiertelnych był Joachim Gnida – górnik związany z Tychami, działacz NSZZ „Solidarność”, który zmarł 2 stycznia 1982 roku w wyniku odniesionych ran, pozostawiając żonę i niespełna trzyletnią córkę.
Podczas uroczystości przypomniano również o protestach, które objęły tyskie zakłady pracy, w tym Fabrykę Samochodów Małolitrażowych oraz Zakłady Mechanizacji Budownictwa ZREMB. W strajkach uczestniczyli także górnicy kopalń „Ziemowit” w Lędzinach i „Piast” w Bieruniu Nowym, wśród nich liczni mieszkańcy osiedla A, dawniej zwanego Osiedlem Górniczym. Symbolicznym miejscem pamięci tych wydarzeń pozostaje Lampa Górnicza z tablicą poświęconą dziewięciu poległym górnikom.
Obchody zorganizowane przez Miejskie Centrum Kultury w Tychach miały charakter refleksyjny i wspólnotowy. Były okazją do przypomnienia lokalnych wątków stanu wojennego oraz do oddania czci ludziom, którzy zapłacili najwyższą cenę za sprzeciw wobec przemocy i walkę o wolność.

