Na początku 1945 roku Ludowy Komisariat Spraw Wewnętrznych ZSRR (NKWD ZSRR) rozpoczął przymusowe wywózki Ślązaków na wschód. Na ziemie Związku Sowieckiego deportowano między innymi ponad 30 osób z Wilkowyj.
Przy wsparciu Milicji Obywatelskiej w ramach „oczyszczania tyłów frontu” wywożono górników, działaczy AK czy powstańców śląskich. Jak podaje IPN, za Tragedię Górnośląską uznaje się więc „represje wobec niewinnej ludności cywilnej Górnego Śląska po zakończeniu działań frontowych, podejmowanych głównie ze względów narodowościowych”. Ze względu na charakter działań propagandowych i to, że oficjalnie cenzura blokowała temat do końca lat 80., trudno dokładnie określić ramy czasowe Tragedii, jednak w celu oddania należytego hołdu, w 2015 roku przyjęto datę 31 stycznia jako Dzień Pamięci o Tragedii Górnośląskiej.
W tym roku upamiętnienie ofiar tamtych wydarzeń odbędzie się 2 marca, m.in. przy Pomniku Ofiar Tragedii Górnośląskiej w Wilkowyjach. Uroczystości rozpoczną się o godzinie 16.00 mszą w kościele pw. Matki Bożej Królowej Aniołów w Wilkowyjach. Będą również miały miejsce panele wykładowe poświęcone miejscom wywózek, jak i badaniom na temat Tragedii. Wstęp wolny.
Program wydarzeń:
16.00 msza św. w kościele pw. Matki Bożej Królowej Aniołów w Tychach-Wilkowyjach
17.00 uroczystości przy Pomniku Ofiar Tragedii Górnośląskiej
18.00 panel wykładowy pt. Trudne dziedzictwo i pamięć: Tragedia Górnośląska 1945
z udziałem trzech prelegentów:
– dr Dariusz Węgrzyn: Deportacje Górnoślązaków do ZSRR w 1945 roku – podsumowanie 10 lat badań
– dr Wojciech Schäffer: Tragedia Górnośląska mieszkańców wsi Wilkowyje w pierwszych miesiącach 1945 roku
– Jan Gąsior: Trasy wywózek wilkowyjan w 1945 roku oraz docelowe miejsca zesłania na terenie ZSRR.
Tyskie obchody 80. rocznicy Tragedii Górnośląskiej objęte są honorowym Patronatem Prezydenta miasta Tychy, Macieja Gramatyki.
