Współczesne budownictwo zdecydowanie podąża w kierunku efektywności energetycznej. Wychodzi naprzeciw nowym standardom technicznym, które weszły w życie 1 stycznia 2021 roku, wyznaczając nowe wytyczne dla budynków i ich lokalizacji. Te nowe wymagania skupiają się na wprowadzaniu rozwiązań, które pomogą w oszczędzaniu energii. Wśród tych rozwiązań znajduje się szczelność budynków oraz wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła.
Dlaczego szczelność budynku jest tak istotna w budownictwie energooszczędnym?
Zachowanie wysokiej szczelności budynków energooszczędnych jest istotne z wielu różnych powodów:
- zmniejszone zapotrzebowanie na energię potrzebną do ogrzania domu – szczelne budynki ograniczają niekontrolowany przepływ powietrza, który prowadzi do strat ciepła w zimie oraz nadmiernego nagrzewania w lecie. W efekcie wysoka szczelność powietrzna budynków pozwala łatwiej kontrolować komfort cieplny mieszkańców – brak przeciągów i przewiewów. Szacuje się, że przez nieszczelności traci się aż do 30% energii, czyli wysoka szczelność powietrzna oznacza niższe koszty eksploatacyjne budynku;
- wyższa jakość powietrza wewnątrz budynku – kontrolowany przepływ powietrza umożliwia skuteczniejsze zarządzanie jakością powietrza wewnętrznego, poprzez zapobieganie (filtrowanie) przedostawaniu się do wnętrza szkodliwych substancji z zewnątrz np. smog;
- niższe rachunki za energię – nieszczelne budynki nie tylko sprawiają, że płacimy wyższe rachunki, ale także narażają nas na trwałe uszkodzenia konstrukcji np. zawilgocenie, co może prowadzić do dodatkowych kosztów poniesionych na rzecz remontu;
- zwiększona efektywność cieplna budynku zimą oraz ochrona przed nadmiernym ciepłem w lecie, dzięki czemu klimatyzacja i rekuperacja jest w mniejszym stopniu obciążona.
Co wpływa na szczelność budynku?
Szczelność budynku jest kwestią wielu złożonych czynników, które razem wpływają na to, jak dobrze budynek jest zabezpieczony przed niekontrolowanym przepływem powietrza. Do najistotniejszych czynników można zaliczyć:
- elementy konstrukcyjne i materiały budowlane – ich jakość i oraz to, czy zostały prawidłowo zainstalowane, istotnie wpływa na szczelność budynku – tutaj duże znaczenie mają także takie materiały, jak folie paroizolacyjne, membrany, taśmy i uszczelki;
- drzwi, okna i parapety – sposób, w jaki są one osadzone w strukturze budynku, a także ich jakość wykonania, mają znaczący wpływ na zachowanie szczelności powietrznej budynku – tutaj bardzo istotne jest uszczelnienie wokół ramy. Drzwi i okna są eksploatowane poprzez otwieranie i zamykanie, co wpływa na stan m.in. uszczelek, które należy okresowo sprawdzać i w razie konieczności wymienić;
- przejścia instalacyjne – każde przejście instalacyjne stanowi potencjalny punkt nieszczelności. Niekontrolowany przepływ powietrza z i do budynku może prowadzić przez rury wodne, przewody wentylacyjne i elektryczne. Należy korzystać tylko z wysokiej jakości materiałów, które umożliwią szczelne załatanie dziur powstałych w wyniku np. przeprowadzenia przewodów elektrycznych przez warstwę paroszczelną, co ma miejsce w budownictwie szkieletowym;
- kominy, przewody spalinowe oraz okapy kuchenne;
- połączenie stropu ze ścianami – punkt ten często jest pomijany, ale jest istotny dla utrzymania szczelności budynku;
- przegrody zewnętrzne i wewnętrzne – szczelne przegrody wewnętrzne i zewnętrzne, których zadaniem jest oddzielenie części ogrzewanej od nieogrzewanej, są kluczowe dla zapewnienia efektywności energetycznej;
- usterki – powstające usterki należy na bieżąco eliminować, ponieważ tylko regularna konserwacja i naprawa wszelkich uszkodzeń pozwoli zadbać o wysoką szczelności budynku.
Wszystkie te elementy są niezbędne i pomagają utrzymać wysoką szczelność budynku przez cały okres użytkowania budynku.
Jak zbadać szczelność powietrzną budynku?
Najlepiej jest zadbać o szczelność już na etapie budowy domu, ponieważ to właśnie wtedy będzie to najkorzystniejsze finansowo. Koszt wprowadzenia poprawek po ukończeniu budowy może pochłonąć znaczne środki – tutaj głównie chodzi o wszelkie przegrody i łączenia.
Na czym polega i co to jest badanie blower door test?
Badanie szczelności budynku często określane jest jako blower door test to metoda pomiaru ciśnieniowego z użyciem wentylatora. Badanie szczelności powietrznej tą metodą polega głównie na stworzeniu różnicy ciśnień pomiędzy wnętrzem budynku a jego otoczeniem. Podczas badania mierzy się ilość powietrza, która przepływa przez wszelkie nieszczelności w konstrukcji.
Jak przebiega test szczelności budynku krok po kroku?
- Pierwszym krokiem próby szczelności jest zainstalowanie w drzwiach wejściowych specjalistycznej przegrody (systemu montażowego) ze zintegrowanym wentylatorem, które służy do wytwarzania różnicy ciśnień. To urządzenie jest inaczej nazywane blower door. Dzięki wentylatorowi o regulowanej prędkości można wytworzyć wewnątrz budynku nadciśnienie lub podciśnienie w stosunku do ciśnienia atmosferycznego. Na tym etapie celowo wykonane otwory (kominy, drzwi, przewody wentylacyjne i kanalizację) są szczelnie zamykane lub zaślepiane. Ma to kluczowe znaczenie dla całego testu.
- Wytworzona różnica ciśnień powietrza sprawia, że powietrze zaczyna intensywniej przepływać przez wszystkie dostępne szczeliny. Wentylator stale dostosowuje swoją prędkość, tak, aby różnica ciśnień w trakcie prowadzenia testu była stała i utrzymywała się na poziomie 50 Pa.
- W trzecim kroku przeprowadzana jest analiza zebranych danych specjalistycznym oprogramowaniem.
Badanie blower door test jest niezwykle ważne w procesie budowy energooszczędnych domów, ponieważ pozwala na wczesnym etapie zidentyfikować nieszczelności, co w przyszłości pozwoli uniknąć niepotrzebnych remontów. W niektórych krajach (np. Niemcy), takie testy są wymagane przez prawo dla nowych budynków lub tych, które przechodzą gruntowne renowacje.
Jak zlokalizować miejsca nieszczelności?
Aby zlokalizować konkretne miejsca, w których występują nieszczelności, korzysta się z kilku metod:
- pomiar wykorzystujący kamerę termowizyjną – ta metoda polega na wykrywaniu różnicy temperatur, co bardzo często pozwala na wykrycie mostków termicznych,
- anemometr, który wskaże prędkość poruszającego się powietrza przedostającego się przez nieszczelność,
- dymiarka – dym (może być zafarbowany) pozwala wykryć nieszczelności.
Czy badanie szczelności budynku jest opłacalne?
Przeprowadzenie testu szczelności budynku jest jak najbardziej opłacalne. Istnieje kilka powodów, które przekonają każdego inwestora a są to m.in. zgodność z przepisami dot. budownictwa energooszczędnego, zwiększenie wartośc nieruchomości, czy niższe opławy w okresie eksploatowania budynku.
Wykonanie testu szczelności budynku przynosi nie tylko natychmiastowe korzyści, ale także długoterminowo pozwala na zaoszczędzenie pieniędzy.
Wymagania stawiane budynkom w świetle polskiego prawa budowlanego
Polskie prawo wymaga, aby konstrukcja budynku (włączając w to miejsca połączeń między przegrodami, ściany zewnętrzne oraz miejsca łączeń z ościeżnicami), była zaprojektowana i zbudowana w taki sposób, żeby zapewnić jej pełną szczelność.
Zalecenia dotyczące optymalnej szczelności powietrznej są określone w rozporządzeniu dotyczącym standardów technicznych dla budynków. W Polsce wymagania dotyczące szczelności przy różnicy ciśnień na poziomie 50 Pa kształtują się następująco:
- w przypadku budynków z wentylacją mechaniczną lub klimatyzacją szczelność powietrzna powinna być na poziomie n50 < 1,5 1/h;
- w przypadku budynków z wentylacją grawitacyjną lub hybrydową szczelność powietrzna budynku powinna być na poziomie n50 < 3,0 1/h.
Wskaźnik n50 to liczba wymian powietrza określa, ile razy w ciągu godziny następuje całkowita wymiana powietrza przy założeniu różnicy ciśnienia na poziomie 50 Pa. Im niższy ten wskaźnik, tym budynek jest szczelniejszy.
Dla budownictwa energooszczędnego wymagania prezentują się następująco:
- w standardzie NF40 (domy niskoenergetyczne): n50 < 1,0 1/h;
- w standardzie NF15 (domy pasywne): n50 < 0,6 1/h;
Mniejsze zapotrzebowanie na ogrzewanie pozwala na wybór systemu grzewczego o mniejszej mocy cieplnej.
Gdzie wykonać badanie szczelności budynku?
Jeśli planujesz przeprowadzić test szczelności powietrznej budynku, rozważ skorzystanie z usług firmy Prusdis (ofertę znajdziesz na https://prusdis.pl/oferta/blower-door-test-szczelnosci-budynkow/). Prusdis specjalizuje się m.in. w blower door test, a jej działania są zgodne z normą PN EN 13829. Bez względu na kubaturę budynku – małe, średnie czy duże, firma przeprowadza testy szczelności w budynkach mieszkalnych oraz komercyjnych.
Firmę wyróżnia kompleksowość świadczonych usług – od profesjonalnych badań i analiz technicznych, poprzez doradztwo i wsparcie inżynieryjne, po sprzedaż wysokogatunkowych produktów izolacyjno-budowlanych.
Podsumowanie
Podsumowując, dzięki testowi szczelności powietrznej budynku zyskujemy:
- informację, czy dom ma określony standard energetyczny;
- informację, czy dom został solidnie zbudowany oraz, czy nie występują w nim mostki termiczne;
- informację, co należy poprawić;
- zmobilizowanego wykonawcę, który wie, że taki test zostanie wykonany na późnym etapie budowy lub zaraz po zakończeniu budowy.