Niemal „od zawsze” uważano, że w żadnym wypadku nie należy pić wody prosto z kranu, jeżeli pochodziła ona z wodociągu. Wszelkie poradniki zdrowego żywienia zalecały pić wodę wyłącznie po przegotowaniu argumentując, że zawiera ona wiele szkodliwych substancji, w tym chlor, za pomocą którego jest uzdatniana. Zachwalano natomiast jakość wody z własnych ujęć. Czy w dalszym ciągu nie należy pić kranówki i jaką wodę uzdatniać do spożycia?
Woda z kranu czy z butelki?
Zwolennicy kranówki twierdzą, że jest ona obecnie o wiele wyższej jakości niż dawniej, a to ze względu na wyśrubowane normy Unii Europejskiej, które Polska musiała zastosować. Ponadto uważają, że woda butelkowana jest mniej zdrowa z powodu przedostawania się do niej mikrocząsteczek plastiku, wchodzącego w skład butelek, ma też przez to gorszy smak, a oprócz tego plastikowe butelki zaśmiecają środowisko naturalne.
Przeciwnicy picia wody z kranu podnoszą, że wciąż zawiera ona zanieczyszczenia, które – nawet mimo przestrzegania unijnych norm – są szkodliwe, ponieważ czym innym są normy dotyczące wody, a czym innym przestarzała sieć wodociągowa, zwłaszcza w końcowych odcinkach, doprowadzających wodę do mieszkań. Zachwalają też wodę z własnych, przydomowych studni jako najlepszą, bowiem jest ona naturalna i niepoddawana żadnym procesom chemicznym.
Tymczasem czystość wody zależy przede wszystkim od jej ujęcia i od poziomu filtrowania. Najczystszą wodą w kranach na świecie mogą się cieszyć Szwajcarzy ze względu na górzystość położenia kraju i poziom rozwoju technik filtracyjnych. Bardzo wysokiej jakości woda płynie z kranów w całej Skandynawii, Niemczech, Kanadzie i Wielkiej Brytanii, ale także w Polsce. Nie ma zatem powodu do obaw, że może zaszkodzić. Trzeba natomiast zatroszczyć się samemu o czystość wody, która jest użytkowana przez właścicieli gospodarstw domowych z własnym ujęciem.
Uzdatnianie wody studziennej
W każdym wypadku własnego ujęcia wody konieczne jest jej zbadanie na obecność różnego rodzaju zanieczyszczeń, które mogą stać się przyczyną wielu schorzeń i dolegliwości. Mogą to być zanieczyszczenia fizyczne, chemiczne i biologiczne. Fizyczne i chemiczne pochodzą zazwyczaj z okolicznych zakładów przemysłowych lub pól uprawnych, skąd przedostają się do wód gruntowych; przeważnie są to azotany, związki metali ciężkich, fenole, benzeny, detergenty lub pestycydy. Natomiast z zanieczyszczeniami biologicznymi mamy do czynienia, kiedy woda skażona jest mikroorganizmami – bakteriami, wirusami, grzybami i pasożytami. Tego rodzaju skażenia występują, kiedy do wody gruntowej przedostaną się odchody – ludzkie lub zwierzęce oraz różne odpadki organiczne. Szacuje się, że w jednym gramie odchodów może się znajdować nawet 100 mld różnych mikroorganizmów. Ponadto każdą wodę należy zbadać, jeżeli wykazuje ona nietypowe cechy – obcy zapach, smak bądź zabarwienie.
Na rynku funkcjonują firmy, oferujące kompleksową obsługę domowych instalacji wodno – sanitarnych. np. granimex.com.pl przyjmuje zamówienia na badanie wody, a po otrzymaniu wyników proponuje zainstalowanie odpowiedniej do nich stacji uzdatniania. Podczas badania określane są właściwości fizyczne i chemiczne wody: temperatura, barwa, zapach, smak, stopień zmętnienia, wartość pH, twardość, zawartość tlenu i dwutlenku węgla, obecność związków metali, w tym zwłaszcza toksycznych – ołowiu, rtęci czy kadmu. Woda jest również badana na obecność mikroorganizmów.
Stacja uzdatniania wody jest doskonałym rozwiązaniem w przypadku korzystania z wody gruntowej. Jest systemem kompletnym i całkowicie samodzielnie funkcjonującym. Jej elementy dobierane są ściśle według zapotrzebowania na podstawie wyników badania wody. W przypadku metali ciężkich ważna jest odpowiednia filtracja; dobre wyniki dają filtry ciśnieniowe zamknięte. Z kolei w sytuacji, kiedy w wodzie znajduje się zbyt dużo wapnia, magnezu, żelaza i manganu (w stężeniu powyżej 60 mg na litr), mówimy, że jest ona twarda; zmiękczanie wody to również jedna z funkcji stacji uzdatniania. Twarda woda nie jest odpowiednia zarówno do celów konsumpcyjnych, jak i gospodarczych (pranie, zmywanie) i higienicznych, szczególnie dla dzieci, alergików i osób w podeszłym wieku.
Jak zatem widać, obiegowa opinia o wodzie z kranu obecnie nie odpowiada stanowi faktycznemu; przeciwnie – kranówkę można pić bez obaw, natomiast wodę gruntową trzeba koniecznie uzdatniać, aby uniknąć ryzyka zaszkodzenia organizmowi.