Dla Igora, Magdy i tysięcy innych osób w Polsce zmagających się z rdzeniowym zanikiem mięśni (SMA) pojawiła się nadzieja, jakiej nigdy dotąd nie mieli – pierwszy lek, który pozwala zatrzymać rozwój choroby. Już od grudnia ma być podawany dzieciom w niektórych krajach Unii Europejskiej. Niestety nie w Polsce.
„Tak dla leczenia SMA w Polsce” – pod tym hasłem dziesiątki tysięcy osób, chorych, ich przyjaciół i bliskich prowadzą internetową kampanię na rzecz jak najszybszego dostępu leku Nusinersen w Polsce oraz jego refundacji. W tej sprawie tysiące osób wysyła też listy do premier Beaty Szydło. Proszą o szybkie działanie, bo szansa – szczególnie dla dzieci u których niedawno zdiagnozowano chorobę – jest ogromna.
Jest lek, nie ma prawa
Igor Kot ma 8 lat. Jest uczniem Szkoły Podstawowej nr 10. Szkołę odwiedza chętnie, niestety tylko przy specjalnych okazjach. Na co dzień lekcje odbywają się w domu. Igor nie jest w stanie samodzielnie siedzieć, a nawet utrzymać głowy. Ma problemy z oddychaniem, musi wspomagać się respiratorem. Lekcje odrabia przy pomocy laptopa, bo nie mógłby utrzymać długopisu. Wszystko dlatego, że choroba osłabiła jego mięśnie i odebrała im podstawowe funkcje. Jednak gdy 8 lat temu rodzice chłopca usłyszeli diagnozę, rokowania dla Igora nie były tak optymistyczne. Lekarze przewidywali dla niego dwa lata życia. To, co udało się osiągnąć, chłopiec zawdzięcza wytrwałej rehabilitacji i specjalistycznemu sprzętowi.
Dzisiaj dzieci z podobną diagnozą mają szansę nawet na pełną sprawność. Pojawił się lek Nusinersen, który podany wcześnie, przynosi zdumiewające rezultaty.
– Kilka tygodni temu firma Biogen ogłosiła, że lek który był dotąd w fazie eksperymentalnej przynosi świetne efekty i że zaczęła się oficjalna ścieżka jego rejestracji – mówi Joanna Kot, mama Igora. – Producent chce też, żeby pacjentom najbardziej potrzebującym lek mógł być podawany w procedurze rozszerzonego dostępu już teraz, zanim zakończa się procedury związane z rejestracją, co może potrwać jeszcze rok lub dwa. Są kraje, które mają regulację prawną, pozwalającą na zastosowanie procedury rozszerzonego dostępu. Są to m.in. Niemcy, Francja Belgia Holandia. Niektóre ośrodki w tych krajach już rozpoczęły podawanie leku. Natomiast w Polsce takiej regulacji prawnej brakuje. Firma farmaceutyczna, która chciałaby wprowadzić lek, musiałaby sama pokryć wszystkie tego koszty.
Wielka nadzieja
Joanna Kot podkreśla, że sprawa jest pilna i warta rozważenia dla urzędników państwowych:
– Starsze dzieci, takie jak Igor, a także dorośli, którzy już wiele lat zmagają się z rdzeniowym zanikiem mięśni, najczęściej wymagają już specjalistycznej opieki – mówi. – To regularne wizyty lekarza, pielęgniarki i rehabilitanta, specjalistyczny sprzęt, jak respirator czy pulsoksymetr. Te wszystkie koszty też pokrywa państwo.
O Nusinersenie chorzy i ich rodziny mówią w kategoriach cudu. Lek, jeżeli zostanie wcześnie podany, sprawia, że choroba się nie rozwija. – Dzieci, którym ten lek został podany w pierwszych miesiącach życia, to są obecnie dzieci samodzielnie siedzące, raczkujące, nawet zaczynające chodzić – mówi Joanna Kot. – Osiągają taką samą sprawność motoryczną, jak dzieci zdrowe, może jedynie z pewnym opóźnieniem. Dla dzieci nowo zdiagnozowanych to jest ogromna szansa, jakiej Igor nigdy nie miał. A średnio raz w tygodniu rodzi się w Polsce kolejne dziecko z SMA.
Jednak i starsi pacjenci, u których choroba zebrała już swoje żniwo, żywią w związku z Nusinersenem wielkie nadzieje. – Jeśli ten lek będzie dostępny, to mamy nadzieję na zahamowanie choroby i wzmocnienie Igora – mówi mama chłopca. – Nie oczekuję, że zacznie chodzić, ale wierzę, że przy odpowiedniej rehabilitacji udałoby się go wzmocnić na tyle, by na przykład umiał utrzymać głowę, albo sam sterować wózkiem elektrycznym. Gdyby wzmocnił się oddechowo, mógłby uwolnić się od respiratora. Może mógłby samodzielnie odwrócić się z boku na bok. Do tej pory, przez osiem lat, ja wstaję co noc dwa-trzy razy, by go odwrócić. Tak więc każdy z nas, w zależności od postępu choroby, ma wobec tego leku inne oczekiwania i nadzieje.
Tysiące listów
Ta nadzieja skłoniła wielu ludzi – chorych, ich rodziny i przyjaciół – do działania. W kampanię „Tak dla leczenia SMA w Polsce” włączyły się tysiące ludzi. Za pośrednictwem portali społecznościowych zachęcano do pisania listów do premier Beaty Szydło z prośbą o pomoc.
Akcja rozwinęła się także w Tychach. Przyjaciele Igora Kota – przede wszystkim uczniowie, ich rodzice oraz nauczyciele z SP nr 10 i Gimnazjum nr 3 (do którego uczęszcza siostra Igora) wysłali około tysiąca listów. Listy do pani premier wysłali m.in. prezydent Tychów Andrzej Dziuba i jego zastępca Daria Szczepańska. Uczynili to w odpowiedzi na apel Magdaleny Kulus – pracownicy Wydziału Promocji Urzędu Miasta Tychy, która z SMA zmaga się od ponad trzydziestu lat.
– My wszyscy „zanikowcy” żyjemy teraz ogromnymi emocjami i tą akcją – twierdzi Magda Kulus. – Dla nas to swego rodzaju cud, bo do niedawna jeszcze nie było żadnej nadziei. A teraz ta nadzieja jest. Jeśli każda rodzina i znajomi każdego chorego napiszą listy, to będzie ich naprawdę ogromna ilość. Jesteśmy dużą społecznością.
To nasz strajk
Magda nazywa akcję pisania listów formą strajku chorych na SMA. – Jesteśmy zbyt słabi, nie możemy stać pod sejmem, marznąć i pikietować, bo to by się dla nas źle skończyło. Ale możemy robić coś takiego. To jest nasz głos, mam nadzieję, że będzie jak najliczniejszy. Im więcej listów nadejdzie do kancelarii pani premier, tym większa szansa, że zostaniemy zauważeni. Dlatego walczymy. Po pierwsze o to, by był w przyszłości refundowany. A po drugie, by niemowlęta, u których została postawiona diagnoza, mogły ten lek dostawać od razu.
Firma Biogen, która jest producentem Nusinersenu, nie podała na razie ile będzie kosztować terapia. – Są nieoficjalne wieści, że będzie to koszt kilkudziesięciu tysięcy za jedną dawkę – mówi Magda Kulus. – A trzeba dostawać cztery dawki rocznie, do końca życia.
Osoby takie jak Igor i Magda, które nie miały szansy na skuteczne leczenie zanim choroba się rozwinęła, teraz mają nadzieję na zatrzymanie jej postępu. Bo SMA nie stoi w miejscu. Odbiera po kolei wszystkie czynności życiowe, prowadząc w końcu do śmierci. Życie z tą chorobą, to nieustanna rehabilitacja i walka o to, by mięśnie pracowały jak najdłużej.
Statystycznie z tą chorobą rodzi się jedno dziecko na 6 tysięcy. W Tychach mieszka około 10 osób z różnymi postaciami SMA. Żeby im pomóc w walce o szansę na zatrzymanie choroby, wystarczy napisać i wysłać list do premier Beaty Szydło. Wzór listu można znaleźć na stronie Fundacji SMA oraz na facebooku (Tak dla leczenia SMA w Polsce). Gorąco do tego zachęcamy. W razie wątpliwości jak zredagować list, zapraszamy do kontaktu z naszą redakcją (s.witman@twojetychy.pl). Chętnie pomożemy.
Na zdjęciu: Lek na SMA to nowość i nie jest jeszcze dostępny w Polsce. Pacjentom pozostaje rehabilitacja, która pomaga wzmocnić mięśnie. Igor ma 7 godzin rehabilitacji w tygodniu. Na zdjęciu z neurologopedą Agnieszką Baraniec.
Foto: SW

" />
" />
