W mieście opracowana została Gminna Ewidencja Zabytków. Po co powstał taki dokument i co się w nim znalazło?
Obowiązek opracowania gminnej ewidencji zabytków narzuciły na nas przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Każda gmina w kraju jest zobligowana do utworzenia takiego dokumentu – mówi Maria Bachniak, Miejski Konserwator Zabytków w Tychach.
Co to za dokument?
Gminna Ewidencja Zabytków miasta Tychy obejmuje obiekty wskazane przez Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Tyskie zabytki zostaną następnie ujęte w Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków. – Nasza ewidencja obejmuje obiekty nieruchome, czyli budynki. Nie obejmuje obiektów ruchomych, czyli np. krzyży i kapliczek przydrożnych. Takie wymogi również narzuca ustawa – tłumaczy Maria Bachniak.
Korzyści z ewidencji
Opracowanie gminnej ewidencji, stanowi rozpoznanie obiektów zabytkowych w terenie i chociaż nie jest prawną formą ochrony, pozwoli wpływać na ochronę spisanych w nim zabytków, ponieważ wszelkie przyszłe procesy inwestycyjne będą uzgadniane z Miejskim Konserwatorem Zabytków.
Ile zabytków?
W tyskiej ewidencji zabytków są m.in. obiekty wpisane do rejestru t.j. znajdujące się na terenie Browaru Książęcego, Browaru Obywatelskiego, budynek kościoła św. Marii Magdaleny, Huta Paprocka oraz te, które są poza ścisłą ochroną konserwatora zabytków, czyli budynki położone na osiedlach A i B i tyskie budynki przedwojenne.
– Trzeba tutaj podkreślić, że ochrona zabytków nie może dotyczyć działań wyrywkowych, odnoszących się do poszczególnych budynków. Musi obejmować kontekst miejski, strukturalną całość – wyjaśnia Miejski Konserwator Zabytków w Tychach. – Musimy się również przyzwyczaić do faktu, że mamy zabytkowe osiedla A i B. Co prawda budynki socrealistyczne same w sobie nie mają specjalnej wartości architektonicznej, ale wyróżniające cechy przestrzenne, kompozycyjne, stylistyka dekoracji wiążą je w organiczną całość – mówi.
W Gminnej Ewidencji Zabytków założonych zostało 379 kart dla zabytków nieruchomych z terenu naszego miasta. Każda karta zawiera aktualne fotografie oraz określa lokalizację budynku. Każdy budynek z grupy obiektów uznanych za zabytkowych, ma własna kartę. Np. Browar Książęcy ma 30 kart adresowych.
Plany na przyszłość
Jak powiedziała w rozmowie z nami Maria Bachniak, opracowanie ewidencji zabytków to swego rodzaju monitoring zasobu zabytkowego. Kolejnym dokumentem jest Program Opieki nad Zabytkami, który określi cele, strategie i kierunek działań na najbliższe cztery lata.
Warto dodać, że Gminną Ewidencją Zabytków w formie papierowej można zobaczyć u Miejskiego Konserwatora Zabytków w Urzędzie Miasta Tychy. Już niedługo elektroniczna wersja dokumentu będzie dostępna w internetowym planie miasta na stronie www.umtychy.pl.
Fot. mat. pras. UM Tychy