Od 13 do 20 października w naszym mieście odbędzie się 14. Międzynarodowy Festiwal i Konkurs Gitarowy im. Jana Edmunda Jurkowskiego „Śląska Jesień Gitarowa”. Jakie światowe gwiazdy przyjadą do Tychów, jakie niespodzianki czekają na słuchaczy? – m.in. o tym rozmawiamy z Wojciechem Wieczorkiem, dyrektorem festiwalu i szefem Miejskiego Centrum Kultury w Tychach.
Twoje Tychy: Jak doszło do zorganizowania w naszym mieście 1. festiwalu „Śląska Jesień Gitarowa”?
Wojciech Wieczorek: Wszystko zaczęło się w 1986 roku, wtedy to tyszanin doc. Jan Edmund Jurkowski, który był kierownikiem Katedry Gitary na Akademii Muzycznej w Katowicach, wpadł na pomysł zorganizowania w Tychach festiwalu gitarowego. Tym pomysłem podzielił się z Janem Kulbickim, szefem wydziału kultury Urzędu Miasta Tychy. Ten z kolei uzyskał aprobatę dla tego konceptu od ówczesnych władz miasta i można było takie przedsięwzięcie zrealizować. Pierwszy festiwal odbył się w październiku 1986 roku.
Czy już w czasie pierwszej edycji festiwalu zainteresowanie imprezą było tak ogromne, jak dzisiaj?
Tak. Duże zainteresowanie publiczności i wysoki poziom występów muzycznych – to wszystko spowodowało, że od razu podjęto decyzję, że festiwal, który nazwano „Śląska Jesień Gitarowa”, będzie odbywał się cyklicznie, zawsze w październiku w latach parzystych.
Kto był pierwszym dyrektorem artystycznym ŚJG?
Przez dwie pierwsze edycje funkcję tę pełnił pomysłodawca imprezy, doc. Jan Edmund Jurkowski. Po jego śmierci w 1999 roku, obowiązki te przejęła pani prof. Alina Gruszka, która jest dyrektorem artystycznym ŚJG aż do dnia dzisiejszego. Natomiast pierwszym dyrektorem festiwalu był Jan Kulbicki, później funkcję tę pełnili kolejni szefowie Miejskiego Centrum Kultury w Tychach. Ja mam zaszczyt pełnić te obowiązki już po raz piąty.
Dzisiaj ŚJG jest jednym z najbardziej prestiżowych festiwali w Europie. Jako tyszanie możemy być dumni, że w naszym mieście organizowane jest tak duże i cenione przez międzynarodową publiczność wydarzenie muzyczne…
Nie da się ukryć, że ŚJG z edycji na edycję zyskuje renomę w świecie gitarowym. W tej chwili ma markę jednego z najpoważniejszych festiwali gitarowych w Europie, a zdaniem niektórych, także i na świecie. Wpływa na to nie tylko fakt, że przyjeżdżają tu najznakomitsi artyści, najlepsi światowi gitarzyści. Chodzi przede wszystkim o to, że nie ma innej takiej imprezy, gdzie w ciągu jednego tygodnia aż tyle znakomitości występowałoby w jednym miejscu. Są inne festiwale, trzydniowe, pięciodniowe, gdzie jest jedna czy dwie gwiazdy. U nas jest osiem koncertów, a każdy wykonuje gwiazda światowego formatu. W czasie każdego festiwalowego wieczoru widownia w tyskim teatrze jest wypełniona po brzegi. Na niektóre koncerty bilety wysprzedane są jeszcze na długo przed rozpoczęciem festiwalu.
Początkowo do Tychów przyjeżdżali tylko mistrzowie gitary klasycznej. Jak to wygląda obecnie?
Rzeczywiście, pierwsze edycje zawężone były tylko do gitary klasycznej. Natomiast, już w XXI wieku, poszerzyliśmy formułę ŚJG organizując także koncerty gitary jazzowej czy gitary flamenco. Tak jest do dzisiaj.
Organizacja tak dużej imprezy, zapięcie wszystkiego na przysłowiowy ostatni guzik, wymaga znakomitej logistyki. Proszę powiedzieć, na ile przed festiwalem, trzeba zacząć przygotowywać wszystko, by efekt końcowy był taki, do jakiego jesteśmy przyzwyczajeni my – słuchacze?
Niektórzy artyści mają terminy koncertów zarezerwowane już dwa lata wcześniej. W związku z tym, tak naprawdę organizowanie kolejnej edycji, zaczynamy zaraz po zakończeniu poprzedniej. Jednak najwięcej działań organizacyjnych przypada na sześć miesięcy przed rozpoczęciem ŚJG. Wtedy finalizujemy umowy, kupujemy bilety lotnicze, rezerwujemy hotele, przygotowujemy nagrody i wiele wiele innych rzeczy. Rzeczywiście, trzeba przyznać, że organizacja imprezy tego formatu jest niezwykle trudna, zwłaszcza z punktu widzenia logistyki. W każdej edycji bierze udział około 100 osób. Ale niezmiernie cieszy nas fakt, że każdy z uczestników wyjeżdżając z Tychów, mówi, że na tak dobrze zorganizowanym i tak fantastycznym pod względem poziomu artystycznego festiwalu jeszcze nie był.
Śląska Jesień Gitarowa to nie tylko koncerty, to także prestiżowy konkurs, wykłady, lekcje mistrzowskie…
Tak. Od samego początku festiwalowi towarzyszy Konkurs Gitarowy im. Jana Edmunda Jurkowskiego. Pierwsze dwa etapy przesłuchań kandydatów odbędą się tradycyjnie w tyskim Zespole Szkół Muzycznych im. F. Rybickiego. Natomiast, ostatni, do którego zakwalifikuje się czterech najlepszych gitarzystów, rozegrany zostanie na oczach publiczności w czwartek, 16 października, w Teatrze Małym. Finaliści zagrają koncerty gitarowe z towarzyszeniem Orkiestry Kameralnej Miasta Tychy „Aukso”, pod dyrekcją Marka Mosia. W tym roku będzie jedna nowość. Publiczność, która będzie obserwować zmagania finałowe, jeszcze tego samego wieczora pozna zwycięzcę. Przypomnijmy, w ubiegłej edycji wyniki ogłaszaliśmy następnego dnia.
Ile gitarzystów i z jakich krajów zgłosiło się do tegorocznej edycji konkursu?
Nie mamy jeszcze zamkniętej listy uczestników. Do 13 października przyjmujemy zgłoszenia, więc jeszcze wszystko się może zmienić. Obecnie jest już ponad dwudziestu zgłoszonych muzyków z Polski, kilku krajów europejskich, a także m.in. z Tajwanu. Oczywiście, liczymy na to, że będzie ich jeszcze więcej. Warto dodać, że Konkurs Gitarowy im. J. E. Jurkowskiego jest uważany za niezwykle prestiżowy i trudny. Dlatego nie jest on adresowany do wszystkich gitarzystów, a tylko do tych najlepszych. Zwycięzcy tyskiego konkursu, to nie są osoby, które potem gdzieś giną, ale to ludzie, którym to zwycięstwo daje przepustkę do wielkiej międzynarodowej kariery. Najlepszym przykładem jest Marcin Dylla, który w 1996 roku wygrał konkurs, w tej chwili jest uznawany za jednego z najlepszych gitarzystów na świecie i który wrócił do Tychów, jako przewodniczący jury.
Jakie koncerty czekają nas zatem już w październiku?
W tym roku ŚJG tradycyjnie będzie obfitowała w wiele niesamowitych wydarzeń muzycznych. Już w dniu inauguracji, 13 października, w tyskim teatrze odbędą się dwa światowe prawykonania koncertów na gitarę i orkiestrę zamówionych – specjalnie na potrzeby festiwalu – u wybitnych kompozytorów polskich młodego pokolenia: Aleksandra Nowaka i Marka Pasiecznego. Drugim wydarzeniem, o którym warto wspomnieć, będzie europejskie prawykonanie koncertu na gitarę, kontrabas i orkiestrę Keiko Fujiie. Nie można również nie powiedzieć o wspaniałym koncercie Assad Family, który odbędzie się 19 października. Wspólnie zagrają wtedy: rodzeństwo Sergio, Odair i Badi Assad, a także córka jednego z braci Clarice Assad. Niezwykle rzadko można ich obejrzeć i posłuchać na jednej scenie. Oni mieszkają w różnych częściach świata i nieczęsto występują wspólnie. Nam się udało zaprosić ich wszystkich wspólnie i bardzo się z tego cieszymy. Zapraszam również na pozostałe koncerty ŚJG, a także na wykłady i lekcje mistrzowskie.
—
Program
13 października (sobota)
godz 17:00, Teatr Mały – inauguracja: soliści: Marek Nosal, Marek Pasieczny, Orkiestra Kameralna Miasta Tychy „Aukso”, dyr. Marek Moś
14 października (niedziela)
godz. 9-13, 14:30-18, Zespół Szkół Muzycznych – przesłuchania konkursowe I etapu;
godz. 19:15, Teatr Mały – koncert wieczorny: Ana Vidovič (Chorwacja).
15 października (poniedziałek)
godz. 9:30-12, Zespół Szkół Muzycznych – lekcje mistrzowskie: Ana Vidovič (Chorwacja); godz. 14-17, Zespół Szkół Muzycznych – lekcje mistrzowskie: Beata Będkowska – Huang;
godz. 19:15, Teatr Mały – koncert wieczorny: Kazuhito Yamashita (Japonia), Jan Kotula (Polska) – kontrabas, Orkiestra Kameralna Miasta Tychy „Aukso”, dyr. Marek Moś.
16 października (wtorek)
godz. 9-13, 14:30-18:30, Zespół Szkół Muzycznych – przesłuchania konkursowe II etapu;
godz. 19:15, Teatr Mały – koncert wieczorny: Eduard Leata (Rumunia), Alberto Mesirca (Włochy).
17 października (środa)
godz. 9:30, Hotel Tychy – wykład: Zbigniew Dubiella;
godz: 11, Hotel Tychy – wykład: Danielle Ribouillault (Francja)
godz. 15, Hotel Tychy– wykład: Marcin Kowalczyk;
godz. 16, Hotel Tychy – wykład: Thomas Offermann (Niemcy);
godz. 19:15, Teatr Mały – koncert wieczorny: Brendan Evans (USA), Tantalus Quartet: Stephen Mattingly, Kris Anderson, Matt Cochran, Adam Foster (USA).
18 października ( czwartek)
godz. 9:30-12, 14:30-17, Zespół Szkół Muzycznych – lekcje mistrzowskie: Sergio Assad, Odair Assad (Brazylia)
godz. 19:15, Teatr Mały – koncert wieczorny: finałowy etap konkursu, wystąpią finaliści z towarzyszeniem Orkiestry Kameralnej Miasta Tychy „Aukso”, dyr. Marek Moś.
19 października (piątek)
godz. 19:15, Teatr Mały – koncert wieczorny Assad Family: Sergio Assad, Odair Assad, Badi Assad i Clarice Assad (Brazylia).
20 października (sobota)
godz. 17:15, Teatr Mały – koncert laureatów 14. Konkursu Gitarowego im. J. E. Jurkowskiego;
godz. 19:15, Teatr Mały – koncert finałowy: Jose Antonio Rodriguez z zespołem muzyków flamenco.
—
bilety
Można już kupować bilety na koncerty 14. ŚJG. W przedsprzedaży są do nabycia wyłącznie w siedzibie Miejskiego Centrum Kultury w Tychach (ul. Bohaterów Warszawy 26), pon.-pt. 8-15, w czasie festiwalu w kasie Teatru Małego w Tychach (ul. kard. Hlonda 1). Ceny biletów: koncert inaugurujący, finałowy i Assad Family: 45 zł, na wszystkie pozostałe: 35 zł. Do nabycia także karnet w cenie 270 zł. Wstęp na wykłady, lekcje mistrzowskie i przesłuchania konkursowe w ZSM jest bezpłatny.
Na zdjęciu: Wojciech Wieczorek
Fot. E. Madej